طوق خوش آهنگی 5
+ نوشته شده در ساعت توسط صهبا
|
| تبليغات | X |
این وبلاگ با هدف به روز کردن پژوهش های دوره آموزشی ۲ ساله ام درست شد.
شاها فلک از بزم تو در رقص و سماع است دست طرب از دامن این سلسله مگسل
ای پادشاه آسمان هم از مجلس شادمانی تو در سماع است همچنان به آن ادامه بده تا آسمان هم برقصد و به گردش در آید
در این بیت به صورت کاملا جسورانه ای می توان کل گردش ستارگان و حرکت آسمان ها و زمین را به خاطر سماع دانست.
گر از این دست زند مطرب مجلس ره عشق شعر حافظ ببرد وقت سماع از هوشم
اگر به همین صورت مطرب آهنگ بنوازد به هنگام سماع شعر حافظ مرا از هوش خواهد برد
به شیوه ای رندانه ای در این بیت حافظ شعرش را کامل کننده سماع و همراه آن می داند، که زمزمه آن مثل اسماع خداوند که هنگام سماع تکرار می شود و صوفی را از هوش می برد، از هوش برنده است یا شاید منظورش اینستکه اشعار من هم همه نام خداست.
جوانی باز می آرد به یادم سماع چنگ و دست افشان ساقی
شنیدن آهنگ و رقص و پایکوبی ساقی مرا به یاد ایام خوب جوانی می اندازد.
سماع و رقص ساقی را حافظ باعث شادابی و جوانی انسان می داند. نشاط ایجاد می کند.
یار ما چون گیرد آغاز سماع قدسیان بر عرش دست افشان کنند
وقتی معشوق ما شروع به رقص و پایکوبی می کند فرشتگان عالم بالا به وجد می آیند
با توجه به معنی ابیات دیگر این غزل در وصف معشوقی است که همه عالم خاکی و عالم بالا شیفته او هستند. و با توجه به اینکه صوفیان با رقص سماع به نوعی به نیایش با معشوق خود می پردازند ، در این بیت با اشاره به سماع معشوق در واقع این رابطه به صورت دو سویه تصویر می شود و علاقه معشوق به عاشق را نشان می دهد.
در سماع آی و ز سر خرقه برانداز و برقص ور نه با گوشه رو و خرقه ما در سر گیر
خرقه از سر بیرون کن و به رقص مشغول باش در غیر این صورت گوشه ای برو و خرقه ما را بر سر بینداز
متضاد معنایی: خرقه برانداختن/خرقه در سر گرفتن
خرقه که ردای صوفیان است لباسی به ضاهر زشت و زبر می باشد که با پوشیدن آن در واقع خود را از راحتی محروم می کنند صوفیان در راه رسیدن به معشوق . در اینجا سماع راهی برای رسیدن به معشوق عنوان می شود و به همین دلیل صوفی نیازی به آن نمی بیند وقتی مشغول سماع است و در عوض به کسی مه اهل سماع نیست هشدار می دهد که بایستی همیشه در هجران و دوری (گوشه) بماند و خرقه در بر داشته باشد
ببین که رقص کنان می رود به ناله چنگ کسی که رخصه نفرمودی استماع سماع
ببین کسی که اجازه سماع به دیگران نمی داد اکنون خود با نوای چنگ رقص کنان می رود
استماع/ سماع جناس کاهشی دارند
تاکیید به نفوذ ناله چنگ بر دل و جان همه . حتی کسانی که سماع را نفی می کردند( رخصه: نوعی اجازه شرعی ست)
در زوایای طربخانه جمشید فلک ارغنون ساز کند زهره به آهنگ سماع
در کرانه های عشرتخانه آسمان زهره (معروف به خنیاگر آسمان است) با آهنگ سماع ارغنون می نوازد
جمشید فلک: اضافه تشبیهی
اهمیت سماع را می خواهد حافظ بیان کند اینکه حتی بزرگترین خنیاگران آسمان ها هم تحت تاثیر آهنگ سماع زمینیان قرار می گیرند. می سود برداشت کرد از هر موسیقی دل نواز تر و در این بیت با توجه به حضور کلمه ساز کردن به معنی کوک کردن ، آهنگ سماع را اصولی ترین و هامهنگ ترین ریتم طبیعت می شمرد
یار ما چون گیرد آغاز سماع قدسیان بر عرش دست افشان کنند
وقتی معشوق ما شروع به رقص و پایکوبی می کند فرشتگان عالم بالا به وجد می آیند
با توجه به معنی ابیات دیگر این غزل در وصف معشوقی است که همه عالم خاکی و عالم بالا شیفته او هستند. و با توجه به اینکه صوفیان با رقص سماع به نوعی به نیایش با معشوق خود می پردازند ، در این بیت با اشاره به سماع معشوق در واقع این رابطه به صورت دو سویه تصویر می شود و علاقه معشوق به عاشق را نشان می دهد.
در سماع آی و ز سر خرقه برانداز و برقص ور نه با گوشه رو و خرقه ما در سر گیر
خرقه از سر بیرون کن و به رقص مشغول باش در غیر این صورت گوشه ای برو و خرقه ما را بر سر بینداز
متضاد معنایی: خرقه برانداختن/خرقه در سر گرفتن
خرقه که ردای صوفیان است لباسی به ضاهر زشت و زبر می باشد که با پوشیدن آن در واقع خود را از راحتی محروم می کنند صوفیان در راه رسیدن به معشوق . در اینجا سماع راهی برای رسیدن به معشوق عنوان می شود و به همین دلیل صوفی نیازی به آن نمی بیند وقتی مشغول سماع است و در عوض به کسی مه اهل سماع نیست هشدار می دهد که بایستی همیشه در هجران و دوری (گوشه) بماند و خرقه در بر داشته باشد
ببین که رقص کنان می رود به ناله چنگ کسی که رخصه نفرمودی استماع سماع
ببین کسی که اجازه سماع به دیگران نمی داد اکنون خود با نوای چنگ رقص کنان می رود
استماع/ سماع جناس کاهشی دارند
تاکیید به نفوذ ناله چنگ بر دل و جان همه . حتی کسانی که سماع را نفی می کردند( رخصه: نوعی اجازه شرعی ست)
در زوایای طربخانه جمشید فلک ارغنون ساز کند زهره به آهنگ سماع
در کرانه های عشرتخانه آسمان زهره (معروف به خنیاگر آسمان است) با آهنگ سماع ارغنون می نوازد
جمشید فلک: اضافه تشبیهی
اهمیت سماع را می خواهد حافظ بیان کند اینکه حتی بزرگترین خنیاگران آسمان ها هم تحت تاثیر آهنگ سماع زمینیان قرار می گیرند. می سود برداشت کرد از هر موسیقی دل نواز تر و در این بیت با توجه به حضور کلمه ساز کردن به معنی کوک کردن ، آهنگ سماع را اصولی ترین و هامهنگ ترین ریتم طبیعت می شمرد
چه نسبت است به رندی صلاح و تقوا را سماع وعظ کجا نغمه رباب کجا
همان گونه که بین شنیدن وعظ واعظان و سماع خوش رباب تنسبی نیست بین طریقت رندی و آیین پرهیزکاری هم مناسبتی وجود ندارد. در این غزل حاظ در هر بیت دو واژه کاملا مخالف را با هم قیاس کرده و تاکیید می کند که با هم تناسبی ندارند. همینطور اشاره می کند که موسیقی دلنشینتر و جذاب تر است.
بین سماع/ نغمه/ و رباب تناسب وجود دارد
متضاد های معنایی:
رندی/ تقوا سماع وعظ/ نغمه رباب
مطرب چه پرده ساخت که در پرده سماع بر اهل وجد و حال در های و هوی ببست
این چه نغمه زیبایی بود که مطرب در مجلس پشت پرده نواخت که اهل شور و حال راچنان مجذوب آهنگ و آواز خود کرد که زبان از های و هوی مستانه بستند و خاموش شدند.
پرده سماع: در مجلس بزرگان بین نوازندگان و اهل مجلس می کشیدند خصوصا اگر اهل مجلس زنان بودند که به راحتی به رقص و پایکوبی بپردازند.
پرده در مصراع اول دوبار به کار رفته با معانی مختلف که صنعت جناس بوجود آمده است.
در این بیت حافظ اعتقاد دارد که نوازندگان سخنان جالب توجهی را در برنامه خود عنوان کرده اند که همه سراپا گوش شده اند و سکوت اختیار کردند. و نیز اشاره می کند به سودمندی زبان شعر در بیان عقاید و برقراری ارتباط نیز.
سروبالای من آن گه که در آید به سماع چه محل جامه جان را که قبا نتوان کرد
وقتی معشوق سرو قامت و زیبای من به رقص و سماع در آید جان چه ارزشی دارد که فدای او نکنم
جامه جان: اضافه تشبیهی جان به جامه تشبیه شده
قبا کردن: به صورت کنایی معنی پاره کردن می دهد.
اشاره می کند به بی ارزشی جان در برابر سماع (دست افشانی و در واقع نوعی عبادت صوفیانه)
با توجه به اینکه خود صوفی درحال رقص سماع از شدت هیجانات روحی از حال می رود.
خب من یه تعدادی پوستر/ عکس/ بیلبورد و ... تبلیغاتی پیدا کردم که یک سری زیادی از آنها یک جور ناجوری (حالا یا خوش جوری به زاویه دید بستگی دارد البته) بودند متاسفانه. یک مجموعه نسبتا مناسبی رو انتخاب کردم و حالا به مرور می گذارم اینجا. روزهای فرد حول و حوش ساعت ۲۱ .
